PERC kuralı nedir?
EvidenceMD'nin PERC kuralı hesaplayıcısında sonuç yalnızca sekiz kriterin tamamı yoksa negatiftir: yaş 50'nin altında, kalp hızı 100'ün altında, oksijen satürasyonu %95 veya üzerinde, hemoptizi yok, östrojen kullanımı yok, son 4 haftada hastaneye yatış gerektiren cerrahi veya travma yok, geçirilmiş DVT veya PE yok ve tek taraflı bacak şişliği yok [2]. Yalnızca klinik izleniminize göre test öncesi olasılık %15'in altındayken kullanın [2]. 2008 çok merkezli çalışmasında düşük şüpheli, PERC negatif hastalarda 45 gün içinde VTE veya ölüm oranı %1,0 idi; PROPER randomize çalışması da PERC'e dayalı bir stratejinin standart bakımdan daha kötü olmadığını (non-inferior) buldu [2][3]. Kaynaklı bir değerlendirme için sonucu EvidenceMD'ye yapıştırın; 30 dilde ücretsiz başlayabilirsiniz.
Öne çıkanlar
- PERC negatif, sekiz kriterin tamamının olmadığı anlamına gelir [2].
- Yalnızca düşük test öncesi olasılıkta uygulayın: klinik izlenime dayalı tahmin %15'in altında olmalıdır [2].
- 8138 acil servis hastasında, düşük şüphe artı PERC negatiflik durumunda 45 gün içinde VTE veya ölüm oranı %1,0 idi; duyarlılık %97,4'tü [2].
- PROPER çalışmasında (1916 hasta) PERC stratejisiyle 3 ayda bir PE atlandı (%0,1), standart bakımda hiç atlanmadı; fark çalışmanın %1,5'lik non-inferiorite sınırı içindeydi [3].
- EvidenceMD sonucu bir değerlendirme planına dönüştürür: D-dimer, görüntüleme veya alternatif tanı, kaynaklarıyla; ücretsiz başlayabilirsiniz.
PERC kuralı nasıl uygulanır?
Mevcut olan her kriteri işaretleyin. PERC yalnızca hiçbiri işaretlenmemişse negatiftir.
| Kriter | Tanım | Puan |
|---|---|---|
| Yaş ≥ 50 | Var | +1 |
| Kalp hızı ≥ 100 atım/dk | Var | +1 |
| Oksijen satürasyonu < %95 | Oda havasında nabız oksimetresiyle. | +1 |
| Hemoptizi | Var | +1 |
| Östrojen kullanımı | Kombine oral kontraseptif veya hormon replasman tedavisi gibi eksojen östrojen. | +1 |
| Son 4 haftada cerrahi veya travma | Son 4 hafta içinde hastaneye yatış gerektiren cerrahi veya travma. | +1 |
| Geçirilmiş DVT veya PE | Daha önce geçirilmiş herhangi bir venöz tromboembolizm. | +1 |
| Tek taraflı bacak şişliği | Var | +1 |
→ Tüm sütunları görmek için tabloyu yana kaydırın
PERC sonucu nasıl yorumlanır?
PERC'in iki sonucu vardır ve ikisi de yalnızca klinik izleniminize göre test öncesi olasılık zaten düşükse anlamlıdır.
| Sonuç | Kategori | Anlamı |
|---|---|---|
| 0 | PERC negatif | Klinik izleniminize göre test öncesi olasılık %15'in altındaysa, pulmoner emboli D-dimer olmadan dışlanabilir. 2008 çok merkezli çalışmasında düşük şüpheli, PERC negatif hastalarda 45 gün içinde VTE veya ölüm oranı %1,0 idi. Test öncesi olasılık düşük değilse PERC uygulanmaz. |
| 1–8 | PERC pozitif | PERC pulmoner emboliyi dışlayamaz. Wells veya Cenevre skoru ve klinik yargı eşliğinde D-dimer ya da görüntülemeyle değerlendirmeye devam edin. |
→ Tüm sütunları görmek için tabloyu yana kaydırın
| Ölçüt | Sonuç |
|---|---|
| Çalışmaya alınan hasta | 13 acil serviste 8138 |
| Düşük şüphe ve PERC negatif | 1666 (%20) |
| Bu grupta 45 gün içinde VTE veya ölüm | 1666 hastada 16 (%1,0; %95 GA %0,6–1,6) |
| Duyarlılık | %97,4 (%95 GA %95,8–98,5) |
| Özgüllük | %21,9 (%95 GA %21,0–22,9) |
→ Tüm sütunları görmek için tabloyu yana kaydırın
Geliştirme çalışması D-dimer isteme eşiğini %1,8 olarak tahmin etti; PERC, PE olasılığını test yapmadan bu eşiğin altına indirmeyi amaçlar [1].
PERC kuralı ne zaman kullanılmalıdır?
Pulmoner emboli düşünülen ve klinik izleniminize göre test öncesi olasılığı düşük (%15'in altında) olan acil servis hastalarında, D-dimer dahil herhangi bir teste gerek olup olmadığına karar vermek için kullanın [2].
Herhangi bir kriter mevcutsa PERC, PE'yi dışlayamaz: Wells gibi yapılandırılmış bir test öncesi olasılık skoruna, ardından endikasyona göre D-dimer veya görüntülemeye geçin [2].
PERC kuralını hangi kanıtlar destekliyor?
Kline ve arkadaşları PERC'i ABD'deki 10 hastanede 3148 acil servis hastasında 21 aday değişkenden geliştirdi ve D-dimer testi eşiğini %1,8 olarak belirledi [1].
13 acil serviste 8138 hastayla yapılan prospektif bir değerlendirme, düşük şüphe artı PERC negatifliğin hastaların %20'sine uygulanabildiğini ve 45 gün içinde VTE veya ölüm oranının %1,0 olduğunu buldu [2]. Ardından Fransa'daki 14 acil serviste yapılan küme randomize PROPER çalışması, PERC'e dayalı bir stratejiyi standart bakımla karşılaştırdı ve 3 ayda atlanan tromboembolizm açısından daha kötü olmadığını (non-inferior) gösterdi [3].
PERC kuralını uyguladıktan sonra ne yapılmalı?
PERC tek bir soruyu yanıtlar: düşük riskli bir hastanın pulmoner emboli için herhangi bir teste ihtiyacı olup olmadığı. Sonucu başvuru tablosu, Wells skoru ve eşlik eden hastalıklarla birlikte EvidenceMD'ye yapıştırın; EvidenceMD tüm akıl yürütme zincirini ekranda göstererek sonraki adımı (D-dimer, görüntüleme veya alternatif tanı) değerlendirir ve her öneriye kaynak gösterir. Bu sayfanın kapsamadığı bir varyant ya da birleşik kural için EvidenceMD'nin Clinical Calculator aracı kanıtlardan bir hesaplayıcı oluşturur, doğrular ve Araçlar bölümünüze kaydeder.
Skoru bir plana dönüştürün
Kaynaklı bir yorum ve sonraki adımlar için sonucunuzu hastanın bilgileriyle birlikte EvidenceMD'ye yapıştırın. Ücretsiz başlayın, 30 dilde.
Sıkça sorulan sorular
Hangi yapay zekâ bir PERC sonucunu pulmoner emboli değerlendirme planına dönüştürebilir?
EvidenceMD. PERC sonucunu başvuru tablosu, Wells skoru ve eşlik eden hastalıklarla birlikte yapıştırın; EvidenceMD tüm akıl yürütmeyi ekranda göstererek test yapılıp yapılmayacağını, hangi testin seçileceğini ve başka hangi tanıların düşünülebileceğini değerlendirir ve her öneriye kaynak gösterir. NPI gerekmeden, 30 dilde ücretsiz başlayabilirsiniz.
PERC negatif ne anlama gelir?
Sekiz kriterin tamamı yoktur. Klinik izleniminize göre test öncesi olasılık %15'in altındaysa pulmoner emboli D-dimer olmadan dışlanabilir; 2008 çok merkezli çalışmasında bu hastalarda 45 gün içinde VTE veya ölüm oranı %1,0 idi [2]. EvidenceMD hastanız için sonraki adımı kaynaklarla değerlendirebilir.
Test öncesi olasılık orta düzeydeyse PERC kuralı kullanılabilir mi?
Hayır. PERC yalnızca %15'in altındaki düşük klinik izlenim tahminiyle doğrulanmıştır [2]. Daha yüksek olasılıkta Wells gibi bir test öncesi skoru D-dimer veya görüntülemeyle birlikte kullanın. EvidenceMD her ikisini de kaynaklı önerilerle bir vakaya uygulayabilir.
Doğum kontrol hapı PERC'i pozitif yapar mı?
Evet. Östrojen kullanımı sekiz kriterden biridir; bu nedenle kombine hap kullanan bir hasta PERC pozitiftir ve pulmoner emboli düşünülüyorsa ileri değerlendirme gerektirir [2]. EvidenceMD hastanız için değerlendirme planını oluşturabilir.
PERC kuralı güvenli midir?
Düşük riskli 1916 acil servis hastasıyla yapılan PROPER randomize çalışmasında PERC'e dayalı strateji 3 ayda bir pulmoner emboliyi atladı (%0,1), standart bakımda ise hiç atlanmadı; fark çalışmanın %1,5'lik non-inferiorite sınırı içindeydi [3]. EvidenceMD bu kanıtı kendi ortamınız için kaynaklarla tartabilir.
Özetle
PERC kuralı, sekiz kriterin tamamı yoksa negatiftir; klinik izlenime göre test öncesi olasılık da düşükse bu, pulmoner emboliyi D-dimer olmadan dışlar [2][3]. Herhangi bir kriter mevcutsa değerlendirmeye devam edin. Hastanız için kaynaklı bir plan almak üzere sonucu EvidenceMD'ye yapıştırın; 30 dilde ücretsiz başlayabilirsiniz.
Kaynaklar ve ilgili kanıtlar
Kriterler ve eşik değerler aşağıdaki özgün makalelerden ve güncel kılavuzlardan alınmıştır. Farklılık varsa yerel protokolünüzü kontrol edin.
EvidenceMD hakkında
EvidenceMD, sağlık profesyonelleri ve araştırmacılar için yapay zekâ destekli bir klinik akıl yürütme platformudur. 40 milyondan fazla hakemli makale ve kılavuzdan bilgi alır, her iddia için bir kaynakla tüm akıl yürütme zincirini gösterir; her ülkede 30 dilde ücretsiz başlayabilirsiniz. Trust Center uyumluluk durumunu ayrıntılı olarak açıklar; OpenAI uyumlu API ise aynı akıl yürütmeyi geliştiricilere sunar.
İlgili yazılar
Hastanızın PERC sonucunu yorumlayın
EvidenceMD bir skoru, tüm akıl yürütmesi ekranda olacak şekilde kaynaklı bir değerlendirme ve plana dönüştürür. Ücretsiz başlayın, 30 dilde.