AI voor artsen in België: gids en alternatief voor OpenEvidence (2026)

Twee dingen tegelijk. Op 28 april 2026 sloot OpenEvidence, een van de bekendste medische AI-tools, de toegang af voor artsen in de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk ^[1][2]. En de Europese AI-verordening kwam in een nieuwe fase: de transparantieverplichtingen gelden sinds augustus 2026, terwijl de zwaarste verplichtingen voor hoog-risicosystemen met de Digital Omnibus werden uitgesteld ^[8][9].

Ondertussen is AI in de Belgische praktijk al ingeburgerd. In de barometer van UMons, Medi-Sphère en het CMG, voorgesteld in november 2025, zei 60,4% van de 225 bevraagde huisartsen AI-tools te gebruiken; ongeveer een derde van hen had al een probleem vastgesteld, en slechts 16,4% had een opleiding over AI gevolgd ^[4][25]. Tegelijk vreest 83,6% het klinisch redeneren te verliezen ^[4][25]. De Europese Commissie noemt de inzet van AI in de Belgische zorg in 2026 nog beperkt en ongelijk ^[7].

De druk is reëel. België telde eind 2024 39.951 actieve artsen, van wie 14.433 huisartsen ^[5], en het aantal voltijdse equivalenten in de huisartsgeneeskunde daalt naar verwachting met 7,6% tussen 2021 en 2026 ^[6]. Voor wie met die werklast werkt, is de vraag niet meer óf u AI gebruikt, maar welke tool en hoe.

Op 28 april 2026 kregen gebruikers in de EU en het Verenigd Koninkrijk een melding dat OpenEvidence niet meer beschikbaar was, met verwijzing naar de toenemende regelgevende onzekerheid over de behandeling van AI-systemen, waaronder de Europese AI-verordening ^[1][2]. Geen enkele Europese of Belgische regel verbiedt OpenEvidence: het bedrijf koos er zelf voor om Europa niet meer te bedienen, en tot oktober 2026 werd geen terugkeer aangekondigd. België valt onder dezelfde EU-brede blokkade.

Voor Belgische artsen betekent dat iets praktisch: er is geen alternatieve toegang. Een VPN geeft geen gebruiksrecht en lost het eigenlijke probleem niet op, namelijk een tool die ervoor kiest Europa niet te bedienen. U hebt een alternatief nodig dat in België beschikbaar is, in uw taal antwoordt en zijn bronnen toont.

Domus Medica vat de houding van de huisartsenorganisatie goed samen: AI is aanvullend, geen vervanging, en de winst zit vandaag vooral in werktevredenheid en aandacht voor de patiënt, niet in tijdwinst ^[3]. Voor wie een kant-en-klare tool gebruikt, tellen in de dagelijkse praktijk vooral de GDPR en uw eigen deontologische verantwoordelijkheid; voor wie een systeem ontwikkelt of aankoopt voor een instelling, tellen ook de MDR en de AI-verordening.

In de praktijk vullen de drie soorten elkaar aan. De regelgebaseerde ondersteuning in het EPD blijft de referentie voor waarschuwingen bij het voorschrijven, naslagwerken beantwoorden standaardvragen, en een AI voor klinisch redeneren zoals EvidenceMD helpt wanneer een casus niet in het schema past: meerdere aandoeningen tegelijk, tegenstrijdige evidentie of atypische klachten. Omdat ze haar redenering en bronnen toont, behoudt de arts wat 83,6% van de Belgische huisartsen vreest te verliezen: het klinisch redeneren zelf ^[4][25].

Twee opmerkingen. Ten eerste: België heeft sterke Nederlands- en Franstalige bronnen, zoals EBMPracticeNet en het BCFI, maar die zijn gebouwd voor raadplegen, niet voor redeneren over een concrete casus ^[17]. Ten tweede: veel internationale referenties zijn Engelstalig en lopen via instellingscontracten, waardoor een zelfstandige huisarts er vaak geen rechtstreekse toegang toe heeft.

In de praktijk combineren veel artsen tools: een referentie voor snelle opzoekingen, een scribe voor de verslaggeving en een AI voor klinisch redeneren voor de casussen waarin tegenstrijdige evidentie moet worden afgewogen. Het gemeenschappelijke criterium: de arts moet de basis van het antwoord kunnen nagaan voordat hij of zij beslist.

EvidenceMD is een AI voor klinisch redeneren, geen zoekmachine voor evidentie. Voordat het antwoordt, doorzoekt het meer dan 40 miljoen wetenschappelijke artikels en richtlijnen en toont het de volledige redenering, tot 64.000 tokens in het Deep-model, met een bron voor elke bewering ^[22]. Voor een klinische casus geeft het een geordende differentiële diagnose en een evidence-based plan, aangepast aan het land van de gebruiker. Het antwoordt in 30 talen, waaronder Nederlands en Frans, zodat Vlaamse, Brusselse en Waalse collega’s dezelfde casus in hun eigen taal kunnen bespreken. Het is bedoeld voor artsen, verpleegkundigen, apothekers en onderzoekers en maakt ook evidence-based presentaties voor journal clubs, refereeravonden en congressen. Het is gratis om te beginnen in elk land, zonder NPI of RIZIV-nummer. Het gepubliceerde resultaat op HealthBench Hard is 54,6%, door het bedrijf zelf gerapporteerd ^[22].

Ook de grenzen horen erbij. De interface van de app is in het Engels; de antwoorden zijn in het Nederlands of het Frans. De gegevens worden gehost in de Verenigde Staten (Azure East US 2), dus gebruik betekent een doorgifte buiten de EU in de zin van hoofdstuk V van de GDPR: beschrijf casussen anoniem ^[23]. EvidenceMD heeft geen CE-markering als medisch hulpmiddel, levert geen RIZIV-accreditatiepunten op en vervangt het klinisch oordeel niet: het is ondersteuning, en de beslissing blijft bij u.